مفاهيم نقاشي در كودكان
نقاشي زبان کودک است. کودکان با نقاشي هايي که مي کشند، قصه هايي که مي گويندو بازي هاي کودکانه خود... شناخته مي شوند.
نقاشي به ما کمک مي کند تا به دنياي دروني کودک پي ببريم، و از اين طريق به علايق و تمايلات وي بينديشيم و بدانيم که چه نيازهايي دارند، آيا کودک ناسازگار است ؟ چرا او افسرده است ؟ در بزرگسالي مي خواهد چه کاره شود و...
1ـ خورشيد و ماه
در اغلب نقاشيهاي کودکان، خورشيد ديده مي شود. خورشيد نشانه امنيت، خوشحالي، گرما، قدرت و به قول روانشناسان خورشيد به معني پدر است. وقتي رابطه کودک و پدر خوب است کودک خورشيد را در حال درخشيدن مي کشد و وقتي رابطه آن دو مطلوب نيست کودک خورشيد را در پشت کوه ناپديد مي کند.
ترس کودک ازپدر به رنگ قرمز تند و يا سياه در نقاشي ديده مي شود. البته با يک نقاشي ما به قضاوت نمي پردازيم بلکه بايد چندين نقاشي کودک را بررسي کرد. ماه نشانه نيستي است. اغلب کودکان ماه را کنار قبر و قبرستان مي کشند. کودکان در نقاشي خود ماه را با مرگ معني مي بخشند.
2ـ آسمان و زمين
آسمان به معني الهام و پاکي است. ولي زمين به معني ثبات و امنيت مي باشد. کودکان خيلي کوچک هيچ وقت خطي براي نشان دادن زمين ترسيم نمي کنند، ولي در سن 5 يا 6 سالگي که آغاز به درک دلايل منطقي مي کنند به کشيدن زمين نيز مي پردازند.
3ـ اتومبيل
درجامعه امروزي ماشين نشانه قدرت است، به همين دليل در نقاشيهاي کودکان مخصوصاً پسربچه ها ماشين زياد ديده مي شود. وقتي يکي از اعضاي خانواده که اغلب پدر و گاهي خود کودک است، رانندگي مي کنند، از ديدگاه برون فکني اهميت پيدا مي کند. بيشتر نوجوانان به بهانه اينکه کشيدن تصوير آدم حوصله شان را سرمي برد يا سخت است، از کشيدن شکل آدم خودداري مي کنند اما به اعتقاد پژوهشگران ترجيح دادن کشيدن ماشين در اين دوره خود به خود نشان دهنده وابسته بودن شخص به دنياي خارج و زندگي ماشيني است. البته اين مسائل بستگي به سن، فرهنگ وعوامل ذهني و... نوجوان دارد.
4ـ حيوانات
اگر در نقاشي کودک شما تصاوير حيوانات ديده مي شود ممکن است دلايل مختلفي وجود داشته باشد که شما با صحبت کردن با کودک پي به آن مي بريد. کودکي که در روستا زندگي مي کند و يا حيوانات خانگي دارد و يا عاشق حيوانات باشد و يا حتي زياد به باغ وحش برود طبيعي است که حيوان بکشد. پس فرهنگ و طرز زندگي کودک در خانواده از اهميت زيادي برخوردار است. اگر کودک به نوعي با حيوانات رابطه نداشته باشد و حيوان براي او در دسترس نباشد تصوير حيوان در نقاشي او اهميت خاصي پيدا مي کند. گاهي ممکن است کودک احساس گناه و تقصيري را که تجربه کرده و جرأت نکرده آن را ابراز کند در نقاشي و در قالب حيوان نشان دهد.
مثلاً کودکي ممکن است به دليل اينکه ديشب درجايش خرابکاري کرده و سرزنش شده احساس گناه کرده باشد و در نقاشي اش شکل حيوان خاصي را مثل مارمولک بکشد. کشيدن حيوانات درنده نشانه فشارهاي دروني مخفي کودک است. مثلاً کودکي که نسبت به برادر کوچکتر تازه به دنيا آمده اش حسادت مي کند، در نقاشي ممکن است گرگ بکشد که اين نشان دهنده ترس و دلهره کودک از تازه وارد کوچولو است.دوستان خوبم، توجه داشته باشيد که درتجزيه و تحليل نقاشي کودکان که کاري بسيار ظريف و حساس است چون يک کار تخصصي و تجربي است شما رأي قطعي نمي دهيد. کودک شما بايد خودش به ميل خودش موضوع نقاشي را اتنخاب کند.
شما نبايد بالاي سر او بنشينيد و به او مداد رنگي به ميل خودتان بدهيد. او در نقاشي کردن بايد آزادي کامل داشته باشد. در پايان نقاشي از کودک بخواهيد که در مورد تصاوير کشيده شده براي شما حرف بزند. اين گونه اطلاعات به شما در تجزيه و تحليل نقاشي کودک کمک مي کند. کودکان را به کشيدن تشويق کنيد اما آنها را مجبور نکنيد که همين الان براي شما نقاشي بکشند.
